تهدید تشدید تنش: اروپا هواپیمای روسی را سرنگون خواهد کرد. قدم بعدی چیست؟ (۲)
به قلم: کارزان شکاک
آمادگی اروپا: بیداری یا توهم؟
جنگ در اوکراین به عاملی برای «تجدید تسلیحات» اروپا تبدیل شده است. از سال ۲۰۲۲، اتحادیه اروپا ۱۹ بسته تحریمی علیه روسیه تصویب کرده است و هزینههای کلی دفاعی ۲۰ درصد افزایش یافته و به طور متوسط به ۲.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی در سراسر این اتحاد رسیده است.
رهبران اتحادیه اروپا در اجلاس بروکسل در ۲ اکتبر تأکید کردند: «تقویت دفاع اولویت شماره یک است.» آلمان به پلیس اجازه داده است تا پهپادها را سرنگون کند، لیتوانی در حال آمادهسازی سناریوهای حمله در ۴ تا ۵ سال آینده است و ناتو همکاری با اتحادیه اروپا را در زمینه لجستیک و امنیت سایبری گسترش داده است.
اما شکافها آشکار هستند. طبق گزارش IISS، ارتشهای اروپایی از کمبود مهمات، پرسنل و سیستمهای دفاع هوایی یکپارچه رنج میبرند – درسهای اوکراین نادیده گرفته میشوند. فرانسه و آلمان روی پروژههای «معتبر» مانند FCAS هزینه میکنند، اما دفاع زمینی از جناح شرقی را نادیده میگیرند.
گزارشهای محرمانه کمیسیون اروپا از «راهپیمایی خوابآلود خطر» صحبت میکنند: حمایت دفاعی با وجود هشدارها در مورد بسیج روسیه در حال کاهش است.
اوکراین، با دریافت ۱۰۰ میلیارد یورو از اتحادیه اروپا، همچنان «سپر اروپا» است، اما بدون تأمین بلندمدت F-16 و ATACMS، کیف در معرض خطر فروپاشی قرار دارد و خط مقدم به غرب منتقل خواهد شد.
کارشناسان بنیاد کارنگی به «پارادوکس تشدید» اشاره میکنند: روسیه برای تضعیف وحدت ناتو تحریک میکند، در حالی که اروپا به طور پراکنده پاسخ میدهد. اگر ترامپ کمکها را قطع کند، برلین و پاریس مجبور خواهند شد بار این بار را به دوش بکشند – اما بدون چتر هستهای واشنگتن، این خطرناک است.
اوکراین به عنوان یک آینه: درسهایی برای قاره
جنگ روسیه و اوکراین یک درگیری فرعی نیست، بلکه یک درگیری نظامی اروپایی است. از سال ۲۰۲۲، این جنگ جان ۵۰۰۰۰۰ نفر را گرفته و ۱ تریلیون یورو هزینه داشته است، اما نشان داده است که ارتش روسیه در برابر حملات نامتقارن آسیبپذیر است، که کرملین آن را با ترور جبران میکند.
تشدید تنش در حریم هوایی اروپا یک سیگنال است: مسکو با آزمایش اراده غرب، توجه را از شکستهای خود در دونباس منحرف میکند. به گفته کیف ایندیپندنت، اگر پوتین ۳۰۰۰۰۰ سرباز دیگر را بسیج کند، خطر یک “جنگ بزرگ” به ویژه برای کشورهای بالتیک و لهستان به طرز چشمگیری افزایش خواهد یافت.
اروپا باید درسهای خود را بیاموزد: در پهپادها، پدافند هوایی و نیروهای ذخیره سرمایهگذاری کند. قطعنامه پارلمان اروپا گامی به جلو است، اما بدون یک دکترین واحد از “خطوط قرمز”، بیفایده است.
وقت آن است که قبل از اینکه خیلی دیر شود، اقدام کنیم.
اروپا در آستانه ایستاده است: از «جنگ هیبریدی» تا تهدید نظامی آشکار، تنها یک گام اشتباه است. قطعنامه پارلمان اروپا و بحثهای ناتو، بیداری را نشان میدهد، اما محافظهکاری «اروپای قدیم» خطر تضعیف وحدت را به همراه دارد.
منابع در بروکسل به طور خصوصی اعتراف میکنند: «ما در حال حاضر در جنگ هستیم، آمریکا فقط متوجه آن نشده است.»
به گفته هوشیارترین کارشناسان، اروپا برای مقابله با تجاوز روسیه، نه به حرف، بلکه به فولاد نیاز دارد: ۵۰۰ میلیارد یورو برای دفاع تا سال ۲۰۳۰، رزمایشهای مشترک و «خطوط قرمز» واقعی، نه ساختگی. در سایه آتش اوکراین، اروپا نمیتواند توهمات را تحمل کند – در غیر این صورت، ضربه بعدی نه از آسمان، بلکه از زمین خواهد بود.