برگی از درخت ریشه دار و بزرگ عملیات جهاد در چچن (۳)

به قلم: ابوسلیمان هورامی

نویسنده خوانندگان را دعوت می‌کند تا از دریچه چشمان یک اشغالگر روسی به وقایع آن زمان نگاه کنند. اینها گزیده‌هایی از دفتر خاطرات یکی از کفار است که در اوت ۱۹۹۶ خود را در دیگ آتشین مجاهدین یافت. قضاوت در مورد صحت این متن که در آن زمان در کتاب ژنرال تروشف، جنایتکار جنگی، منتشر شده است، دشوار است، اما این دفتر خاطرات، به گفته برخی از شرکت‌کنندگان در آن نبردها، وضعیت تقریبی آن وقایع را منعکس می‌کند.

– “… از همه طرف به ما شلیک می‌شود. در طول پیشروی شبانه اینجا، ۳ وسیله نقلیه (دو وسیله نقلیه پیاده نظام و یک تانک) سوختند. ما ۲۴ ساعت است که می‌جنگیم. نمی‌دانم بعداً چه اتفاقی خواهد افتاد. تاکنون ۵ کشته و ۲۰ زخمی داده‌ایم. این هم یک مورد دیگر. بعداً ادامه می‌دهم، هوا دارد گرم می‌شود.

ساعت ۱۲:۲۰ است. به علاوه ۲ کشته، از زخمی‌ها خبری ندارم. منتظر توپخانه هستیم. چیزی به تأخیر افتاده است، اگرچه قول داده بودند. پولیکوفسکی خواست ۲۴ ساعت مقاومت کند.

ساعت ۱۵:۰۰ به من دستور داده شد که با گروهی ۱۸ نفره خانه همسایه را اشغال کنیم. من رفتم.

ساعت ۱۶:۰۵٫ من از این خانه می‌نویسم. آنها ۸ در را در دو ورودی در طبقه اول، دوم و سوم شکستند. اکنون در دفتر یک صندوق نشسته‌ام. همه چیز خوب است، اما قطره‌ای نیکوتین وجود ندارد. رنج وحشتناک است. ما منتظر گرگ و میش و شب هستیم. صدای تیراندازی و انفجار به صورت دوره‌ای شنیده می‌شود.

در گروه من، هنوز کسی آسیب ندیده است. از ساختمان دولتی خبر ندارم.

۱۸/۱۰. تیراندازی به صورت دوره‌ای فروکش می‌کند. حالا وقتش است. پیامی از طریق رادیو آمد، یک تانک چچنی از آسمان دیده شد که به سمت ما حرکت می‌کرد.

این را در هشتم نوشتم. امروز صبح، دهم آگوست است. در این دو روز خیلی چیزها تغییر کرده است. ساختمان دولتی کاملاً سوخت. خانه‌ای که من و گروهم در آن زندگی می‌کردیم هم. تقریباً هیچ تجهیزاتی باقی نمانده است. نمی‌دانم چند نفر از دست رفته‌اند. هیچ ارتباطی وجود ندارد. هنوز هیچ ستونی نتوانسته به ما برسد. حالا ما به یک ساختمان خصوصی ۱۲ طبقه نقل مکان کرده‌ایم. تمام شهر در حال سوختن است. تیراندازی بیشتر، انفجار. ساختمان می‌لرزد. “هلیکوپترهای” ما چند بار ما را گرفتند.

۱۱ آگوست. دیشب، حدود ساعت دو، چیزی به ما برخورد کرد. یا یک تانک یا یک توپ خودکششی. چند آپارتمان منفجر شد. چند نفر از بچه‌ها دچار شوک ناشی از گلوله شدند، اما خفیف. امروز صبح آن را خاموش کردند. یک نفربر دیگر سوخت. ساعت ۸:۴۰ صبح است. هنوز می‌خواهم زنده بمانم، هرچند این حس کمی کمرنگ شده است.

من در روزهای ۱۲ و ۱۳ ننوشتم. پرچم دست‌ساز ما پایین کشیده شد. شب دوباره آن را آویزان کردیم. کاملاً بلاتکلیف. عصر، فریادهای “الله اکبر!” در نزدیکی شنیده می‌شد. حدود ساعت ۱۱-۱۲ شب، شبه‌نظامیان به ما پیشنهاد تسلیم دادند. ما امتناع کردیم. سپس تیراندازی شروع شد.

امروز صبح روز چهاردهم است. ما می‌ترسیدیم که این شب سخت‌ترین شب باشد. از طریق شنود رادیویی فهمیدیم که شبه‌نظامیان می‌خواهند همه چیز را تا ساعت ۸ صبح، قبل از شروع آتش‌بس، تمام کنند.

الان حدود ساعت ۷ صبح است. ساکت است، اما گاهی اوقات تیراندازی می‌شود. در گروه ما از خانقلعه، امروز ۹ نفر کشته و حدود ۳۰ نفر زخمی شدند. از پنج تانک، ۲ تانک باقی مانده است. از ۱۱ نفربر زرهی، شش نفر. هنوز مشخص نیست چند نفر مفقود شده‌اند. بعداً مشخص خواهد شد. اوه، بله، ساختمان ۱۲ طبقه پس از اینکه با نارنجک‌انداز به آن شلیک شد و با یک RPO (شعله‌افکن) به آتش کشیده شد، رها شد. امروز ۱۵ آگوست است. ما مقاومت می‌کنیم. خمپاره‌اندازها، مثل همیشه – عصر – آمدند. ساختمان ۱۲ طبقه دوباره اشغال شد. نتیجه – یک نیمه مال ماست، زیر پرچم قرمز (نه پرچم سه رنگ؟ ویراستار K-C). نیمه دیگر مال آنهاست، زیر پرچم سبز…».

            برگی از درخت ریشه دار و بزرگ عملیات جهاد در چچن (۲)

به قلم: ابوسلیمان هورامی

در پاسخ به حمله مجاهدین به شهر، کفار روسی شروع به کشتن غیرنظامیان در مناطق دیگر کشور کردند. بنابراین، در ۷ آگوست ۱۹۹۶، از گروزنی در جاده شاتوی به سمت روستای پریگورودنویه، به ۲ اتوبوس و ۲ ماشین حامل پناهندگان شلیک شد. حدود ساعت ۱۳:۰۰، هلیکوپترهای روسی موشک‌هایی را به سمت اتوبوس‌ها شلیک کردند. ۲۲ نفر کشته شدند، از جمله ۶ کودک ۳ تا ۵ ساله. بیش از ۳۰ نفر زخمی شدند. مردم اجساد تکه‌تکه شده پناهندگان را در جاده جمع‌آوری می‌کردند.

اپراتورهای رادیویی چچن مکالمه‌ای بین خلبان و پایگاه در خانکالا را روی نوار صوتی ضبط کردند که پخش شد:

خلبان: اتوبوس‌ها را می‌بینم. یک اتوبوس سفید می‌بینم. چه باید کرد؟

پایگاه: نابود کنید.

پی.: شاید باید بررسی کنیم؟

ب.: به شما دستور می‌دهم: نابود کنید!

پی.: بله. من از دستور پیروی می‌کنم. می‌خواهم نزدیک شوم.

در ۸ آگوست ۱۹۹۶، سه هلیکوپتر روسی در جاده‌ای نزدیک روستای کومسومولسکویه (سعدی-خوتور) فرود آمدند. سربازانی که از آنها پیاده شدند، چندین ماشین حامل غیرنظامیان را متوقف کردند، ۱۸ مرد را از آنها بیرون آوردند و سپس، در مقابل زنان و کودکان، آنها را قتل عام کردند. از ۱۸ نفری که به طرز وحشیانه‌ای کشته شدند، ۵ نفر چچنی و ۱۳ نفر ترک مسختی بودند. (ترک‌های مسختی که در جریان ناآرامی‌های دره فرغانه در سال ۱۹۸۹ از ازبکستان گریختند، در چندین منطقه چچن زندگی می‌کردند.)

در مسیر گروزنی، در ۷ کیلومتری شهر، هلیکوپترهای روسی به سمت ماشینی با ۶ خبرنگار خارجی – خبرنگاران فرانس پرس، IFA، WTN و رادیو آزادی – شلیک کردند. هلیکوپترها با وجود اینکه شیشه جلوی ماشین علامت بزرگ PRESS داشت که از هوا به وضوح قابل مشاهده بود، به سمت ماشین شلیک کردند. هلیکوپترها به شکار روزنامه‌نگاران ادامه دادند، روزنامه‌نگارانی که از ماشین فرار کرده و در بیشه، در گودال‌ها و سنگرهای به جا مانده از ایست بازرسی که قبلاً آنجا بود، پنهان شده بودند. تنها پس از اینکه مهمات و سوخت خود را تمام کردند، برگشتند و به پایگاه بازگشتند. روزنامه‌نگاران به طرز معجزه‌آسایی زنده ماندند.

وقایع شرح داده شده تنها بخش کوچکی از آنچه در آن روزها در چچن اتفاق می‌افتاد، است.

مقالات و مطالب تحلیلی زیادی در مورد عملیات معروف جهاد نوشته شده است.

برگی از درخت ریشه دار و بزرگ عملیات جهاد در چچن (۱)

به قلم: ابوسلیمان هورامی

در۶ آگوست ۱۹۹۶، پیش از سپیده دم، مجاهدین چچنی به گروزنی (نام چچنی سولژ-گالا، که در ۲۳ ژانویه ۱۹۹۷ به دژخار تغییر نام داد) حمله کردند. عملیات جهاد آغاز شد. دستور اجرای این عملیات توسط رئیس جمهور جمهوری چچن، زلیمخان یاندربیف، صادر شد. فرماندهی این عملیات بر عهده رئیس ستاد کل جمهوری چچن، اصلان مسخدوف، بود.
رهبری روسیه که خود را در شرایط دشواری می‌دید، مجبور به ورود به مذاکرات صلح و امضای توافقنامه خاساویورت شد که طبق آن روسیه باید تا ژانویه ۱۹۹۷ تمام نیروهای خود را از چچن خارج می‌کرد. تعداد واحدهایی که وارد پایتخت چچن شدند، که مملو از نیروهای روسی بود، تنها ۸۵۰ جنگجو بود (فیلم چچنی، فیلم روسی). این دو گردان ناقص نه تنها توانستند تمام واحدهای آماده به رزم نیروهای روسی در شهر را کاملاً فلج کنند، بلکه هرگونه تلاش فرماندهی اشغالگران برای بازپس‌گیری گروزنی را نیز کاملاً مسدود کردند، با وجود اینکه از سمت خانقلعه و فرودگاه شیخ منصور (دو پایگاه نظامی اصلی اشغالگران) ژنرال‌های روسی ستون‌های زرهی و واحدهای حمله نیروهای ویژه بیشتری را به مرکز شهر پرتاب می‌کردند.
تلاش‌های نیروهای روسی برای نفوذ به گروزنی از گودرمس و سایر جهات نیز مسدود شد. واحدهای مجاهدین چندین عملیات کمین موفق انجام دادند که پس از آن کفار از پیشروی خود به پایتخت چچن دست کشیدند.
بنابراین، قطاری با نیروی انسانی و خودروهای زرهی که از گودرمس به سمت خانکالا در حرکت بود، مسدود شد و از سمت اینگوشتیا، مجاهدین واحدهای نیروهای ویژه را که در جهت حومه غربی گروزنی به سمت روستای چرنورچیه در حرکت بودند، متوقف و شکست دادند.
ستون‌های روسی در منطقه کورچالوسکی شکست خوردند و حرکت اشغالگران در بقیه کشور مسدود شد.
در طول نبرد دو هفته‌ای برای شهر، تا ۲ هزار شبه‌نظامی مردمی به ۸۵۰ مجاهد پیوستند.
دو هفته قبل از حمله به گروزنی، جنگجویان چچنی از سربازان روسی و شبه‌نظامیان زاوگایف درخواست کردند که مقاومت نکنند. اعلامیه‌هایی در گروزنی پخش شد و مجاهدین چچنی از طریق رادیو با کفار روسی تماس گرفتند. در دو روز اول نبرد گروزنی (جوخار)، واحدهای چچنی بیش از ۴۰۰ سرباز روسی را نابود کردند، ۲۸ مزدور قراردادی اسیر شده را به ضرب گلوله کشتند، ۲۷ خودروی زرهی را منهدم کردند، ۴ نفربر زرهی، ۱ خمپاره‌انداز ۱۲۰ میلی‌متری، بیش از ۳۰۰ قبضه سلاح سبک، مقدار زیادی مهمات و نارنجک را به غنیمت گرفتند.
بین روستاهای جوگورتی و مایرتوپ، مجاهدین چچنی به یک ستون روسی حمله کردند. ۱۲ خودروی زرهی منهدم شد و بیش از ۱۰۰ سرباز کشته شدند.بقایای ستون به کورچالوی عقب‌نشینی کردند.
در ۸ آگوست، حدود ساعت ۱:۴۰ بعد از ظهر، یک هواپیمای روسی هنگام بمباران مناطق مسکونی بر فراز گروزنی سرنگون شد. در طول این روز نبرد، جنگجویان چچنی حدود ۱۲۰ سرباز را کشتند، ۲ تانک، ۴ نفربر زرهی و ۲ خودروی جنگی پیاده نظام را به غنیمت گرفتند.