ترامپ از دانمارک خواست «از گرینلند خارج شود»
به قلم: کارزان شکاک
در بحبوحه تلاشهای اروپا برای متقاعد کردن کاخ سفید به انصراف از الحاق این جزیره متعلق به یکی از متحدان ناتوی ایالات متحده، ترامپ آشکارا از دانمارک خواست «فوراً از گرینلند خارج شود».
همانطور که مفسران خاطرنشان میکنند، از اوایل ژانویه ۲۰۲۶، لفاظیهای ترامپ به ویژه تند و تحریکآمیز شده است.
ترامپ در پستهای خود در پلتفرم True Social، بارها قابلیتهای دفاعی دانمارک در گرینلند را مسخره کرده و آنها را به عبارت معروف تقلیل داده است:
“شما نمیتوانید این کار را با دو سورتمه سگ انجام دهید. فقط ایالات متحده میتواند.”
این استعاره به گشت سورتمه سگهای نخبه سیریوس اشاره دارد – یک واحد واقعی از نیروهای مسلح دانمارک که با استفاده از سورتمه سگها در سرزمینهای وسیع شمال شرقی جزیره گشتزنی میکند.
ترامپ از این تصویر برای برجسته کردن درماندگی فرضی دانمارک در مواجهه با علاقه روزافزون روسیه و چین به قطب شمال استفاده میکند.
او به گزارش اطلاعاتی دانمارک در سال ۲۰۲۵ اشاره میکند که در واقع از برنامههای استراتژیک مسکو و پکن در منطقه، از جمله حضور نظامی بالقوه، صحبت میکند.
حمایت قانونی در کنگره
در پی اظهارات ترامپ، رندی فاین، نماینده جمهوریخواه کنگره از فلوریدا، در ۱۲ و ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶ لایحهای را در مجلس نمایندگان ارائه کرد تا گرینلند را ضمیمه خاک خود کند و آن را به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا تبدیل کند (قانون الحاق و تبدیل گرینلند به ایالت، یا قانون سرزمین سرخ، سفید و آبی در نسخههای مختلف آن).
به گفته نویسنده آن، این لایحه به رئیس جمهور اختیار میدهد تا “تمام اقدامات لازم” را برای تصاحب این جزیره، از مذاکرات گرفته تا الحاق، انجام دهد.
واکنش اروپاییها همانطور که قابل پیشبینی بود، تند بود:
– مته فردریکسن، نخست وزیر دانمارک، این سناریوی اجباری را “پایان ناتو” نامید.
– نخست وزیر گرینلند، ینس-فردریک نیلسن، بارها تکرار کرد: «گرینلند نمیخواهد بخشی از ایالات متحده باشد. ما دانمارک و مسیر استقلال خود را انتخاب میکنیم.»
– امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، نسبت به «عواقب بیسابقه» نقض حاکمیت یک متحد ناتو هشدار داد.
– دولت دانمارک از افزایش فوری حضور نظامی خود در این جزیره خبر داد: هواپیماها، کشتیها، سربازان بیشتر و رزمایشهای مشترک با متحدان ناتو (آلمان، فرانسه، نروژ و سوئد پیش از این استقرار پرسنل نظامی را اعلام کردهاند).
دانمارک تأکید میکند که این یک اقدام تحریکآمیز علیه ایالات متحده نیست، بلکه پاسخی به «گسترش تنشها در قطب شمال» است.
در ۱۴ ژانویه، یک جلسه کلیدی در واشنگتن برگزار شد: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده و جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، میزبان وزرای امور خارجه دانمارک و گرینلند بودند. طرف اروپایی تلاش کرد تا دولت ترامپ را متقاعد کند که از ایده الحاق صرف نظر کند.
در همین حال، کاخ سفید همچنان به فشار بر این موضوع در رسانههای اجتماعی ادامه داد و حتی کارتونهایی را منتشر کرد که تیمهای سگ را در حال انتخاب بین کاخ سفید و “مسیر چین و روسیه” نشان میداد.
در خود ایالات متحده، ایده الحاق گرینلند همچنان بسیار نامحبوب است:
– نظرسنجی رویترز → تنها ۱۷٪ از آمریکاییها از تلاشها برای تصاحب این جزیره حمایت میکنند.
در میان گرینلندیها، حمایت از ایالات متحده حتی کمتر است: نظرسنجیها در سال ۲۰۲۵ نشان داد که تقریباً ۸۵٪ با الحاق به ایالات متحده مخالف هستند و تنها ۶٪ از آن حمایت میکنند. با این حال، اکثر گرینلندیها (تقریباً ۸۴٪) خواهان استقلال کامل از دانمارک در آینده هستند.
اوضاع همچنان بسیار پرتنش و بیسابقه برای روابط درون ناتو است. در حالی که هنوز کسی در مورد درگیری نظامی واقعی بین ایالات متحده و دانمارک صحبت نمیکند، لفاظیهای ترامپ و اقدامات متقابل کپنهاگ، اعتماد درون این اتحاد را به طور جدی تضعیف کرده است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند که هدف نهایی ترامپ لزوماً الحاق کامل نیست، بلکه حداکثر فشار برای دستیابی به گسترش قابل توجه حضور نظامی آمریکا در این جزیره طبق شرایط او (از جمله پایگاههای جدید خارج از معاهده موجود ۱۹۵۱) است. تنها سوال این است که واشنگتن تا کجا حاضر است پیش برود و متحدان اروپایی “خط قرمز” را کجا ترسیم خواهند کرد.