تعلیم زنان و آموزش «العلم» در دارالاسلام امارت اسلامی افغانستان در همه عرصهها ادامه دارد (۱)
به قلم: اسماء یعقوبی
ما مومنین در مورد تمام آنچه به زندگی دنیوی و قیامت ما ربط دارد باید بدانیم که الله و رسولش صلی الله علیه وسلم چه گفته اند. مهمترین مساله ای که باید بدانیم منظور الله و رسولش در مورد آن چه هست این است که بدانیم «علم» و دانستن یعنی چه؟
- چون الله در مورد توحید هم به ما دستور می دهد که در مورد توحید « لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ » هم علم داشته باشیم و می فرماید: فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ (محمد/۱۹) بدان که قطعاً هیچ معبودی جز الله وجود ندارد.
- چون یادگیری «العلم» مثل نماز و روزه بر هر مسلمانی واجب است. رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: طلبُ العلمِ فريضةٌ على كلِّ مسلمٍ ، وإِنَّ طالبَ العلمِ يستغفِرُ له كلُّ شيءٍ ، حتى الحيتانِ في البحرِ.[۱] جستجو و یادگیری علم بر هر مسلمانی واجب و فرض است، و بدرستی که همه چیز حتی ماهی های داخل دریا برای جستجوکننده ی علم هم (از الله برایش) دعای طلب بخشش می کنند.
پس مشخص است چیزهایی مثل ریاضی و شیمی و فیزیک و مکانیک و نجاری و پزشکی و پرستاری و هزاران شغل و فن تجربی دیگر که مردم به آنها می گویند «علم» مورد نظر الله و رسول الله صلی الله علیه وسلم در تعریف «علم» نیست، چون اگر اینگونه بود باید بگوئیم طلب مثلاً پزشکی یا مهندسی و هزاران شغل دیگر بر زن و مرد مسلمان مثل نماز و روزه واجب است، اما اینگونه نیست.
الله تعالی در مورد «علم» و کسانی که دارای علم مورد نظر الله و رسولش صلی الله علیه وسلم هستند می فرماید: شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَالْمَلاَئِکَةُ وَأُوْلُواْ الْعِلْمِ قَآئِمَاً بِالْقِسْطِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (آل عمران/۱۸) الله شهادت میدهد این که معبودی جز او نیست، و فرشتگان و صاحبان دانش و علم (نیز در این زمینه) گواهی میدهند. جز او معبودی نیست که هم توانا است و هم حکیم.
این علم و این یادگیری مورد نظر شریعت اسلام یعنی آگاهی و شناخت مومن بر آیه ای یا حدیثی، و اهل علم و یادگیرنده ها مومنینی باسواد یا بی سواد، زن یا مرد، پیر یا جوان و نوجوانانی هستند که آیه یا حدیث و مساله ای از شریعت را می دانند و عده ای علاوه بر این میزان از علم، «اهل فقه در دین» هم شده اند، و تنها این بندگانی که یاد گرفته اند و اهل علم شده اند از الله ترس آمیخته با تعظیم و احترام دارند، چون الله می فرماید: إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ (فاطر/۲۸) تنها بندگان دانا و عالم ، از الله، ترس آمیخته با تعظیم دارند.
یعنی به هر میزان که مسلمان از آیات قرآن و احادیث صحیح رسول الله صلی الله علیه وسلم آگاهی داشته باشد به همان میزان هم از الله ترس همراه با تعظیم دارد و مواظب است که مخالف قانون و سخن الله و رسولش کاری انجام ندهد و هر چه علم به آیات و احادیث کم باشد ترس از الله و قیامت هم کم می شود و کسانی که اصلاً به قرآن و احادیث علم ندارند از الله هم ترس همراه با تعظیم ندارند و ممکن است هر کار بدی را انجام دهند.
[۱] السيوطي، الجامع الصغير ۵۲۴۶/ الألباني، صحيح الجامع ۳۹۱۴/ ابن ماجه ۲۲۴/ البزار ۶۷۴۶/ ابن عبدالبر، جامع بيان العلم وفضله۱۷/ الطبراني، المعجم الأوسط ۸۵۶۷ / البيهقي، شعب الإيمان ۱۶۶۷