اقتدار شریعت و ریشهکنی مخدرات؛ تجلی حاکمیت الهی در دارالاسلام امارت اسلامی افغانستان
به قلم: ابوهاجر خان آبادی
موفقیت بینظیر امارت اسلامی افغانستان در محو کامل کشت خشخاش، نابودی مواد مخدر و جمعآوری معتادین، حقیقتی است که جز در سایه یک حاکمیت مقتدر اسلامی و تطبیق فرامین شرعیِ برخاسته از قرآن و سنت، امکانپذیر نبود. این تحول بزرگ، یادآور اخلاص و اطاعتپذیری صدر اسلام است.
در زمان رسولالله صلی الله علیه وسلم، هنگامی که آیه تحریم «خمر» (شراب) نازل شد، منادیان حکومت اسلامی در کوچههای مدینه بانگ برآوردند. تاریخ گواه است که مسلمانان چنان در اطاعت از امر الهی ذوب بودند که حتی جامهایی که بر لبانشان بود را دور ریختند و خمرهها را در کوچهها جاری ساختند. امروز نیز در دارالاسلام افغانستان، همان روحیه اطاعت از «اولیالامر» تجدید شده و مردم به دلیل ایمان به مشروعیت نظام، فرامین منع مخدرات را با جان و دل پذیرفتهاند.
حاکمیت اسلامی بر اساس دستور الهی، موظف به حفظ عقل و جان مردم است. الله متعال میفرماید:
– يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (مائده/ ۹۰) ای کسانی که ایمان آوردهاید، شراب و قمار و بتها و تیرهای قرعه، پلیدی و از عمل شیطان است، پس از آن دوری کنید تا رستگار شوید.
– وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ (بقره/ ۱۹۵) و خود را با دست خود به هلاکت نیفکنید. مواد مخدر (تریاک، چرس، شیشه و…) بارزترین مصداق هلاکت فردی و اجتماعی است.
رسولالله صلی الله علیه وسلم راه را بر هرگونه توجیه برای مصرف مواد نشئهآور بسته است و به عنوان مثال از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:«كل مُسْكِرٍ خَمْرٌ، وكل مُسْكِرٍ حرام، ومن شرِب الخمر في الدنيا فمات وهو يُدْمِنُهَا لَمْ يَتُبْ، لَمْ يَشْرَبْهَا في الآخرة»[۱] هر نشئهآوری خمر است و هر نشئهآوری حرام است. و کسی که در دنیا خمر بنوشد و درحالی بمیرد که به آن معتاد بوده و توبه نکرده باشد، در آخرت آن را نخواهد نوشید.
همچنین در احادیث صحیح آمده است که : قضَى أن لا ضررَ ولا ضِرارَ.[۲] نه به خود ضرر برسانید و نه به دیگران. مخدرات و دخانیات (سیگار و نسوار) به دلیل ضرر قطعی به صحت و اقتصاد، مشمول این قاعده فقهی هستند.
در مذهب امام ابوحنیفه رحمه الله نیز همچون سایر مذاهب اسلامی اصل بر حفاظت از «ضروریات پنجگانه» (دین، نفس، عقل، نسل و مال) است.
امام ابوحنیفه و شاگردان ایشان تاکید دارند که هر مادهای که باعث اختلال در عقل شود (زائلکننده عقل)، مصرف آن ممنوع است. از آنجایی که خشخاش، تریاک، چرس و مواد کیمیاوی جدید مستقیماً عقل را از بین میبرند، تحریم آنها در فقه حنفی قطعی است.
طبق آرای فقهی، حاکم اسلامی، امام صلاحیت دارد برای حفظ مصلحت عامه و جلوگیری از فساد، نسبت به اموری که ضرر عمومی دارند (مانند کشت و قاچاق مخدرات)، مجازاتهای تعزیری وضع نموده و آنها را ممنوع اعلام کند. اطاعت از این فرمان حاکم، بر تمام اتباع فرض و واجب است.
به این شکل امارت اسلامی افغانستان ثابت کرد که با شعار و کنفرانس نمیتوان با هیولای اعتیاد و مخدرات جنگید؛ بلکه تنها راه حل، تمسک به شریعت الله و داشتن قاطعیت در تنفیذ احکام است. امروز که مزارع خشخاش پاکسازی و معتادین از گوشه جادهها جمعآوری شدهاند، ثمره حکومتی است که قانونش را از قرآن میگیرد و هدفش رضایت پروردگار و سلامت جامعه اسلامی است.
[۱] أخرجه أبو داود (۳۶۸۰)، والبيهقي (۱۷۸۰۷)
[۲] أخرجه ابن ماجه (۲۳۴۰)، والبيهقي (۱۱۹۹۹)