بسم الله الرحمن الرحیم
اتحاد و وحدت مذاهب اسلامی در دارالاسلام امارت اسلامی افغانستان: ندای اخوت و همبستگی
به قلم: ابوهاجر خان ابادی
تجلی وحدت اسلامی در افغانستان: گامی مبارک برای آیندهای روشن
با مسرت فراوان شاهد نشست تاریخی و امیدبخش میان سخنگوی وزارت داخله دارالاسلام امارت اسلامی افغانستان، «عبدالمتین قانع»، و «محمدعلی اخلاقی»، رئیس عمومی کمیسیون عالی شیعیان افغانستان، و هیئت همراهشان هستیم. این دیدار، که با پیامهای مشترک «اتحاد، همکاری و همبستگی ملی» همراه بود، نشانهای روشن از تعهد به اصول بنیادین اسلام و ضرورت یکپارچگی امت در مسیر سازندگی و ثبات است.
بیشک، در شرایط کنونی که افغانستان بیش از هر زمان دیگری به آرامش، همزیستی و تفاهم نیازمند است، چنین ابتکاراتی که بر رفع دغدغههای امنیتی و تضمین حقوق تمامی شهروندان تأکید دارد، ستودنی و واجب است. اعلام آمادگی کمیسیون عالی شیعیان برای همکاری همهجانبه با نیروهای پلیس در راستای تأمین امنیت، و در مقابل، اطمینان قاطع وزارت داخله مبنی بر ارائه خدمات امنیتی مؤثر و همهجانبه برای تمامی اقوام و مذاهب، بدون هیچگونه تفاوت، نمونهای برجسته از روح اخوت اسلامی است که باید در سراسر جامعه تسری یابد.
ندای قرآن کریم برای وحدت و اخوت اسلامی:
کتاب مقدس ما، قرآن کریم، پیوسته مؤمنان را به سوی وحدت و دوری از تفرقه فرامیخواند و اخوت اسلامی را رکن اساسی جامعهای متعهد و پایدار معرفی میکند. خداوند متعال میفرماید:
﴿وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىٰ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ﴾ (آل عمران: ۱۰۳)
«و همگی به ریسمان [دین] خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید و نعمت خدا را بر خود به یاد آورید که دشمنان [یکدیگر] بودید و او میان دلهای شما الفت برقرار کرد و به لطف او برادر شدید و بر لب پرتگاه آتش بودید که شما را از آن رهانید. بدین گونه خداوند آیات خود را برای شما روشن میسازد؛ باشد که هدایت یابید.»
این آیه شریفه، بنیاد وحدت امت اسلامی را در چنگ زدن به ریسمان الهی قرار میدهد و تفرقه را عامل سقوط و هلاکت معرفی میکند. اینکه تمامی اقوام افغانستان، اعم از شیعه و سنی، خود را «برادران برابر» بدانند و متعهد به خدمت به کشور باشند، در حقیقت پاسخی عملی به این فرمان الهی است.
همچنین، خداوند متعال صراحتاً اخوت ایمانی را بنیان روابط میان مسلمانان قرار داده است:
﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ﴾ (الحجرات: ۱۰)
«همانا مؤمنان برادر یکدیگرند؛ پس میان دو برادر خود صلح و آشتی برقرار سازید و از خدا پروا کنید، باشد که مورد رحمت قرار گیرید.»
این آیه، فراتر از یک توصیه، یک حکم الهی است که به مسلمانان دستور میدهد اختلافات را کنار گذاشته و بر اساس برادری ایمانی، به حل و فصل مسائل بپردازند. تأکید دو طرف در پایان نشست بر “وحدت و اتحاد و همبستگی ملی” و اینکه “تمامی اقوام افغانستان، بهعنوان برادران برابر، در هر شرایطی در کنار یکدیگر ایستادهاند”، عین تجلی این آیه مبارکه است.
رهنمودهای رسول الله صلی الله علیه وسلم در باب اخوت و همیاری:
سیره و سنت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وسلم نیز مملو از تأکید بر اخوت، همیاری و رفع نیازهای مسلمانان است. ایشان در حدیثی مشهور میفرمایند:
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه ولا يخذله ولا يحقره بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
«مسلمان برادر مسلمان است، به او ستم نمیکند، او را تنها نمیگذارد و تحقیرش نمیکند. همین شر برای انسان کافی است که برادر مسلمانش را تحقیر کند.» (صحیح مسلم)
این حدیث، وظیفه متقابل مسلمانان در قبال یکدیگر را روشن میسازد. تأمین امنیت شهروندان، بدون تفاوتهای قومی و مذهبی، و همکاری تمامی اقشار جامعه برای رسیدن به این هدف، مصداق بارز عدم ظلم، عدم خذلان و عدم تحقیر برادران دینی است. زمانی که دغدغههای امنیتی شیعیان در کابل مطرح میشود و حکومت متعهد به رفع آن میگردد، این نمونهای عملی از مسئولیتپذیری اسلامی و برادری است.
همچنین، رسول الله صلی الله علیه وسلم امت را همچون یک جسد واحد توصیف کردهاند:
«مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم كمثل الجسد الواحد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى»
«مثال مؤمنان در دوستی و رحمت و مهربانیشان نسبت به یکدیگر مانند پیکر واحدی است که هرگاه عضوی از آن به درد آید، سایر اعضا با بیخوابی و تب با آن همدردی میکنند.» (صحیح مسلم)
این حدیث، اوج همبستگی و احساس مسئولیت مشترک را به تصویر میکشد. نشستهای اینچنینی، جایی که نمایندگان شیعیان نگرانیهای جامعه خود را ابراز میکنند و وزارت داخله نیز به جدیت برای رسیدگی به آنها متعهد میشود، نشان میدهد که همه در افغانستان بخشی از یک پیکر واحد هستند و درد یک بخش، درد کل پیکر است.
نتیجهگیری:
این دیدار و توافقات حاصله، گامی مبارک در مسیر تحقق آرمانهای وحدت اسلامی و ساختن افغانستانی باثبات و آباد است. امید است که این رویکرد تعاملی و برادرانه، ادامه یابد و با تقویت اعتماد و همکاری میان تمامی اقوام و مذاهب، زمینهساز صلح پایدار و پیشرفت همهجانبه در دارالاسلام امارت اسلامی افغانستان گردد. این وحدت، تنها راه رستگاری و عزت امت اسلامی است.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته