بسم الله الرحمن الرحیم
په دارالاسلام افغانستان اسلامي امارت کې د اسلامي مذهبونو یووالی او ورورولي: د اخوت او پیوستون غږ
به قلم: ابوهاجر خان آبادی
په افغانستان کې د اسلامي وحدت تجلي: د روښانه راتلونکي لپاره یو مبارک ګام
په ډېرې خوښۍ سره د افغانستان د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت د ویاند «عبدالمتین قانع» او د افغانستان د شیعهګانو عالي کمیسیون رئیس «محمدعلي اخلاقي» او د هغوی د پلاوي ترمنځ د تاریخي او هیلهبخشې ناستې شاهدان یو. دا لیدنه، چې د “یووالي، همکارۍ او ملي پیوستون” د مشترکو پیغامونو سره مل وه، د اسلام د اساسي اصولو او د ودانولو او ثبات په لاره کې د امت د یووالي د اړتیا څرګنده نښه ده.
بېشکه، په اوسنيو شرایطو کې چې افغانستان تر بل هر وخت ډېر آرامۍ، ګډ ژوند او تفاهم ته اړتیا لري، داسې نوښتونه چې د امنیتي اندېښنو لرې کولو او د ټولو اتباعو د حقونو تضمین باندې ټینګار کوي، د ستاینې او وجوب وړ دي. د شیعهګانو د عالي کمیسیون لخوا د امنیت په برخه کې له پولیسو سره د هر اړخیزې همکارۍ لپاره چمتووالی، او په مقابل کې، د کورنیو چارو وزارت لخوا دا بشپړ ډاډ چې د قومي او مذهبي توپیرونو پرته به ټولو اتباعو ته مؤثر او هر اړخیز امنیتي خدمات وړاندې کړي، د اسلامي ورورولۍ یو برجسته مثال دی چې باید په ټولنه کې خپور شي.
د اسلامي وحدت او ورورولۍ لپاره د قرآن کریم غږ:
زموږ مقدس کتاب، قرآن کریم، په پرله پسې ډول مؤمنان یووالي ته او له تفرقې څخه لرې والي ته رابولي، او اسلامي ورورولي د یوه متعهد او باثباته ټولنې اساسي رکن معرفي کوي. الله تعالی فرمایي:
﴿وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىٰ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ﴾ (آل عمران: ۱۰۳)
“او ټولو په یو ځای د الله (ج) په رسۍ کلک ونیسئ او تفرقه مه کوئ او په ځان د الله (ج) نعمت را یاد کړئ چې تاسو یو د بل دښمنان وئ، نو ده ستاسو په زړونو کې مینه پیدا کړه، او په احسان د هغه سره ورونه شوئ او د اور په یوه کندې باندې وئ، نو تاسو یې له هغې نه وژغورلئ. همداسې الله (ج) خپلې نښې تاسو ته روښانه کوي، د دې لپاره چې تاسو سمه لاره ومومئ.”
دا آیت شریف، د اسلامي امت د یووالي بنسټ په الهي رسۍ باندې په کلک نیولو کې ږدي او تفرقه د سقوط او هلاکت عامل معرفي کوي. دا چې د افغانستان ټول قومونه، که شیعه وي او که سني، ځانونه “برابر وروڼه” وبولي او د هېواد خدمت ته ژمن وي، په حقیقت کې د دې الهي فرمان عملي ځواب دی.
همدارنګه، الله تعالی په صراحت سره ایماني ورورولي د مسلمانانو ترمنځ د اړیکو بنسټ ګرځولې ده:
﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ﴾ (الحجرات: ۱۰)
“یقیناً مؤمنان یو د بل وروڼه دي؛ نو د خپلو دوو وروڼو ترمنځ سوله او پخلاینه وکړئ او له الله (ج) څخه وېرېږئ، ښایي چې پر تاسو رحم وشي.”
دا آیت، یوازې یو توصیه نه، بلکې یو الهي حکم دی چې مسلمانانو ته لارښوونه کوي ترڅو اختلافات له منځه یوسي او د ایماني ورورولۍ پر بنسټ مسایل حل کړي. د ناستې په پای کې د دواړو لورو لخوا پر “وحدت او اتحاد او ملي پیوستون” ټینګار او دا چې “د افغانستان ټول قومونه، د برابر وروڼو په توګه، په هر حالت کې یو د بل ترڅنګ ولاړ دي”، د دې مبارک آیت عیني تجلي ده.
د ورورولۍ او همکارۍ په اړه د رسول الله صلی الله علیه وسلم لارښوونې:
د اسلام د ګران رسول الله صلی الله علیه وسلم سیره او سنت هم له ورورولۍ، همکارۍ او د مسلمانانو د اړتیاوو پوره کولو په ټینګار ډک دي. هغه په یوه مشهور حدیث کې فرمایي:
«المسلم أخو المسلم لا يظلمه ولا يخذله ولا يحقره بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم»
“مسلمان د مسلمان ورور دی، پر هغه ظلم نه کوي، یوازې یې نه پرېږدي او هغه ته سپکاوی نه کوي. همدا شر د انسان لپاره کافي دی چې خپل مسلمان ورور ته سپکاوی وکړي.” (صحیح مسلم)
دا حدیث، د مسلمانانو متقابلې دندې یو د بل په وړاندې روښانوي. د قومي او مذهبي توپیرونو پرته د اتباعو امنیت تامین، او دې هدف ته د رسیدو لپاره د ټولنې د ټولو قشرونو همکاري، د دیني وروڼو پر وړاندې د ظلم نه کولو، یوازې نه پرېښودلو او سپکاوي نه کولو یوه څرګنده بیلګه ده. کله چې په کابل کې د شیعهګانو امنیتي اندېښنې راپورته کیږي او حکومت د هغه د لرې کولو ژمنه کوي، دا د اسلامي مسؤلیت او ورورولۍ یوه عملي نمونه ده.
همدارنګه، رسول الله صلی الله علیه وسلم امت د یوه واحد جسد په څیر توصیف کړی دی:
«مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم كمثل الجسد الواحد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى»
“د مؤمنانو مثال په خپلو کې په مینه، مهربانۍ او خواخوږۍ کې د یو واحد جسد په څیر دی. کله چې د هغه کوم غړي ته تکلیف ورسیږي، نور ټول غړي هم په بې خوبۍ او تبه کې ورسره شریک وي.” (صحیح مسلم)
دا حدیث، د پیوستون او مشترک مسؤلیت لوړتیا په تصویر کې راولي. داسې ناستې، چیرې چې د شیعهګانو استازي د خپلې ټولنې اندېښنې څرګندوي او کورنیو چارو وزارت هم د هغو د حل لپاره په جدیت سره ژمنه کوي، ښیي چې په افغانستان کې ټول د یوه واحد جسد برخه دي او د یوې برخې درد، د ټول جسد درد دی.
پایله:
دا لیدنه او تر لاسه شوې هوکړې، د اسلامي وحدت د آرمانونو د تحقق او د یوه باثباته او آباد افغانستان د جوړولو په لاره کې یو مبارک ګام دی. هیله ده چې دا تعاملاتي او ورورولیزه تګلاره، ادامه ومومي او د ټولو قومونو او مذهبونو ترمنځ د باور او همکارۍ په پیاوړتیا سره، په افغانستان کې د اسلامي امارت په دارالاسلام کې د تل پاتې سولې او هر اړخیز پرمختګ لپاره زمینه برابره شي. دا وحدت، د اسلامي امت د بریالیتوب او عزت یوازینۍ لاره ده.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته